بند سوم:مسائل، چالش ها و ائتلاف های منطقه ای آینده
تحولات جهان عرب رامی توان آغاز روند جدیدی از سیاست در منطقه محسوب کرد که از یک سو با مسائل و چالش های خاص خود روبروست و از سوی دیگر، به مؤلفه های اصلی داخلی هر یک از آن کشورها و مؤلفه های منطقه ای مواجه است که احتمالاً ، به طور خاصی به ائتلاف ها شکل خواهد دارد.
الف)چالش ها و مسائل داخلی کشورها
حرکت های مردمی و تأکید مردم و گروه های سیاسی بر حقوق مردم سالارانه ی خود در برابر حکومت ها تجربه جدیدی در جهان عرب محسوب می شود.هر چند که در ایران مردم و حکومت ها حدود ۱۵۰ سال است که با مسائل و چالش های مردم سالاری روبرو هستند، اما تجربه مردم سالاری برای جهان عرب، تجربه کاملاً جدیدی است.بر این اساس، یکی از چالش های مهم جهان عرب در آینده چالش مردم سالاری و چگونگی تحقق آن است.هرچند که فناوری ارتباطات و رسانه ها نقش مهمی در آگاهی بخشی و هدایت مردم دارد و به نسبت گذشته می تواند چالش ها را کم تر کند، با این حال مسائل ساختاری و فرهنگی می تواند موانعی را در این خصوص ایجاد کند.
در کشورهای عربی دچار تحول، به خصوص مصر، نهادهای مردم سالارانه ی مختلف در حال شکل گیری و گروه های اجتماعی جدید از میان مردم ظهور می کنند.با این حال بسیاری از دیدگاه ها در عرصه این کشورها نگاه امنیتی و معطوف به توطئه خارجی است.در این کشور مطالبات و حرکت های مردم سالارانه غیر قابل انکار است، با این حال، یک واقعیت دیگر نیز وجود دارد که برخی بازیگران خارجی مانند عربستان سعودی، در حال سو استفاده از فرصت ها و پیشبرد اهداف خود درون این کشور با توجه به بسترها و زمینه های موجود است.بر این اساس، مداخله و تأثیرگذاری خارجی نیز یکی از چالش های مهم کشورهای عربی دچار تحول در آینده است.
یکی از مسائل و چالش های مهم دیگر کشورهای عربی، چالش های اقتصادی است و دولت های جدید با توجه به اهمیت مطالبات اقتصادی و منابع و فرصت های اندک، با چالش جدی برای رفع نیازمندی های اقتصادی مواجه هستند.چالش مهم دیگر چالش امنیتی است که نیازمندی های امنیتی مردم، حتی از نیازهای اقتصادی آن ها اهمیت و فوریت بالاتری دارد.هرچند به نظر می رسد شرایط امنیتی به تدریج بهتر شود، با این حال، در صورت تداوم ناامنی ها ممکن است در برخی از این کشورها ارتش مداخله نماید و چالش های سیاسی مهم تری ایجاد شود.