۶٫ در این ماده چند حالت برای مدعی اعسار تصور شده است:

حالت اول:

• وضعیت سابق مدیون دلالت بر ملائت وی دارد ( بار اثبات با مدعی اعسار)
• مدیون در عوض دین، مالی دریافت یا تحصیل کرده باشد( بار اثبات با مدعی اعسار)

حالت دوم :

• وضعیت سابق مدیون دلالت بر عدم ملائت وی دارد.
• مدیون در عوض دین، مالی دریافت یا تحصیل نکرده است مانند مهریه و نفقه
• مدیون ثابت کند مال ماخوذه و یا تحصیل شده تلف شده است. در این سه مورد اخیر بار اثبات به عهده خوانده دعوی اعسار است اگر نتواند ملائت فعلی یا سابق مدیون را ثابت کند یا ملائت فعلی یا سابق او نزد قاضی محرز نباشد ادعای اعسار با سوگند مدیون مطابق ا.د.م پذیرفته میشود.

حالت سوم:

• وضعیت سابق مدیون از حیث عسر یا یسر نامشخص و مجهول می باشد.
• در اعسار یا ایسار فعلی مدیون شک و تردید داشته باشیم.
• به عبارت دیگر ملائت فعلی یا سابق مدیون نزد قاضی محرز نباشد.

در این حالت اگر در صورت جهل به وضع سابق از حیث عسر و یسر شک و تردید باشد دو نظر است: قول مدعی اعسار مقدم است. اعسار با سوگند مدیون ثابت گردد.

اما اگر در اعسار یا ایسار فعلی مدیون شک و تردید داشته باشد، یا تقاضای محکوم له او را در حبس نگه می داریم تا وضع او روشن گردد. اگر با اعسارش آشکار و مبین شد رهایش می کنیم و عمل به اعسار و تقسیط می شود و اگر مالی معرفی یا از او مالی معرفی شد مطابق ماده ۴ عمل می گردد.

در حالت دیگری قول مدعی را مقدم داشته و با سوگند اعسار ثابت می شود.

۷٫ سوگند عبارت از این است که شخص با یاد خدا از وجود و یا سقوط حقی به نفع خود و به زیان طرف مقابل خبر دهد. مواد ۲۷۰ تا ۲۷۹ ق.آ.د.ک ۱۳۷۹ و مواد ۱۳۲۵ تا ۱۳۳۵ ق.م راجع به سوگند و شرایط و احکام آن می باشد.

سوگند به طور کلی به سه دسته تقسیم می شود:

• عهدی
• نذری
• قضایی