ایران و روابط بین الملل-شدت یافتن رقابت در عرصه بین المللی (محمد رسولی)

پ)شدت یافتن رقابت در عرصه بین المللی

در سال های اولیه پس از استقلال، کالاهای ژاپنی به کیفیت پایین اما قیمت ارزان مشهور بودند.اما ژاپنی ها نمی توانستند این نگاه را به محصولات خود تحمل کنند.از طرف دیگر افزایش رشد تولیدات، رقابت را در صحنه جهانی شدت بخشیده بود.لذا تمام هم و غم ژاپنی ها بر کاهش ضایعات تولید در حد صفر قرار گرفت و نظام کنترل کلی کیفیت برپا شد.فقط کالاهایی که مطابق با استانداردها بودند اجازه صدور می یافتند و از این زمان ارزش گذاری توانایی شرکت ها، بر اساس «تحقق بهترین کیفیت » انجام می شد.

ت)هزینه دفاعی اندک

با اعلام استقلال ژاپن، علی رغم اختلاف نظرها، هزینه های دفاعی حذف شد و امنیت و دفاع به عهده ارتش آمریکا گذاشته شد.کم بودن سهم امور دفاعی از کل هزینه های دولت و روند کاهشی آن به سطح ۷ درصد در سال ۱۹۷۰، به دولت امکان داد تا فعالیت های خود را جهت احداث تأسیسات زیربنایی متمرکز نماید که نقش بسیار مهمی در شد و توسعه ژاپن ایفا کرد.

ث)بحران نفتی ۱۹۷۳:

رشد پرشتاب ژاپن در سال ۱۹۷۳، متوقف شد.تجربه شوک نفتی، جهت گیری ها را به سمت تولید محصولات صنعتی نیازمند فناوری پیشرفته، سوق داد و از توجه نسبت به صنایعی که به مواد اولیه زیادی نیاز دارند کاست.استفاده از این تجربه ژاپن را به باکفایت ترین کشور در مصرف انرژی تبدیل کرده بود به شکلی که در دومین شوک نفتی (سال ۱۹۷۹) ژاپن نسبت به دیگر کشورها وضعیت بهتری داشت.حتی صنعت خودروی ژاپن این بحران را به فرصت رشد تبدیل کرده بود.زمانی که شوک نفتی قیمت های بنزین را به شدت افزایش داده بود، ژاپن توانست با عرضه اتومبیل های فوق العاده کم مصرف (در مقایسه با اتونبیل های آمریکایی) به سرعت بازار اتومبیل داخل آمریکا و اروپا را تصاحب کند و صنعت خودروی خود را توسعه دهد.

ج)بحران کاهش ارزش دلار:

کاهش ارزش دلار به معنی کاهش صادرات و افزایش واردات بود، اما ژاپن با استفاده از نقطه قوت صنایع خود در انعطاف پذیری و توانایی کاهش هزینه های تولید از طریق صرفه جویی و افزایش کارایی، توانست هم چنان در صحنه رقابت باقی بماند.

چ)فشارهای آمریکا برای محدودیت صادرات:

ژاپن توانسته بود، به سرعت خود را به یک ابر قدرت اقتصادی تبدیل کند، در سال ۱۹۸۰ بیش از ۸۰% از رشد ژاپن ناشی از رشد صادرات بود که قسمت اعظمی از آن به آمریکا صورت می گرفت.در داخل خاک آمریکا، شرکت های ژاپنی به سرعت از رقبای خود پیشی گرفته بودند.رشد ژاپن انتقاد آمریکایی ها را در پی داشت.یک انتقاد عجیب ولی محوری آمریکا این بود که ژاپنی ها بسیار  سخت کوشند و این امر ضمن افزایش بهره وری، اوغات فراغت آن ها را که در خلال آن می توانند مصرف کننده کالای آمریکایی باشند، محدد می سازد.

بالاخره گسترش مازاد تجاری ژاپن در مقابل آمریکا، به ایجاد منازعات و فشارهایی از طرف آمریکا برای محدودیت صادرات منجر شد.فشارهای آمریکا دولت ژاپن را واداشت تا مردم را به طرف کالای آمریکایی تشویق کند و ارزش دلار را در برابر ین کاهش دهد، تا کالای آمریکایی ارزان تر تمام شود.اما ژاپنی ها با زیرکی تمام، از ارزان شدن کالاهای آمریکایی استفاده کرده و برخی مستغلات حساس و مهم (استراتژیک) آمریکا را خریداری کردند.(شرکت فیلم کلمبیا را شرکت سونی خریداری کرد) .«سواری رایگان» ژاپن از  آمریکا در مقابل دفاع آمریکا از ژاپن (بی مزد و منت) سوءظن آمریکایی ها را برانگیخخته بود، ولی تنها توانستند ژاپن را به پرداخت قسمتی از هزینه جنگ خلیج فارس مجبور کنند.

ح)وابستگی به واردات فناوری (تکنولوژی) خارجی:

ژاپنی ها از تسلط شرکت های چند ملیتی بر اقتصاد کشور، هراس داشتند لذا با وضع قوانین کنترلی بر ورود سرمایه های خارجی، از نفوذ شرکت های چند ملیتی به ژاپن جلوگیری می شد.از طرف دیگر دسترسی به تکنولوژی (فناوری) خارجی برای صنایع ژاپن حیاتی بود.سیاست ژاپن در این مورد با الویت دادن به مبادلات تجاری که به انتقال تکنولوژی (فناوری) تعیین شده کمک می کرد و هم چنین با برقراری تعرفه های وارداتی تا حدی از این مشکل کاست.

نرخ پس اندار بالا، امکان اعطای تسهیلات هنگفت و سرمایه گذاری گسترده برای دسترسی به آخرین فناوری را فراهم می کرد.به این منظور، کم کم سرمایه گذاری بر روی «تحقیق و توسعه» خود را جایگرین واردات گسترده فناوری کرده و موجبات پیشبرد فناوری را برای ژاپن فراهم کرده است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *